Fries Landbouwmuseum: expositie Hollandgänger, arbeidsmigratie tussen Duitsland en Nederland

Geplaatst op 22 juli, 2019 om 10:21 | In de categorie:

Fries Landbouwmuseum: expositie Hollandgänger, arbeidsmigratie tussen Duitsland en Nederland
Migratie is een van de actuele thema’s van onze tijd. De regio Emsland in Duitsland en Friesland waren vroeger herkomstgebied respectievelijk streek van bestemming van talrijke arbeidsmigranten, met alle daarmee gepaard gaande kansen en problemen.

Vanaf 3 augustus t/m 15 december organiseert het Fries Landbouwmuseum de expositie  Hollandgänger, arbeidsmigratie tussen Duitsland en Nederland.

Hollandgänger: Hannekemaaiers en (Lapke)poepen werden ze genoemd.De eersten werkten onder meer in de landbouw en de turfwinning. De anderen handelden in linnenwaren.Veel families in het Emsland en Friesland zijn nazaten van deze arbeidsmigranten.

Vanaf de Gouden Eeuw tot aan de Eerste Wereldoorlog kwamen elk voorjaar duizenden seizoenarbeiders vanuit Duitsland naar Nederland om de boeren te helpen bij de hooioogst. Ze werden hannekemaaiers, mieren of poepen genoemd. Individueel of in groepjes boden ze zich aan. Friese boeren hadden gemiddeld twee tot vier hannekemaaiers aan het werk. Sommigen kwamen jaar na jaar terug bij dezelfde boer.

Anderen specialiseerden zich in de verkoop van linnen. Deze ‘lapkepoepen’ vormden de basis van talloze winkels en bedrijven die nu nog steeds in Nederland aanwezig zijn zoals C&A, V&D, Schweichmann, Voss, Sinke, Lampe en Hanewacker.

Na 1870 kwam er een langzaam aan een einde aan deze vorm van gastarbeid. Dat kwam onder meer door de Duitse industrialisatie en economische groei, de Duits-Franse oorlog (1870/1871) én de introductie van landbouwmachines in ons land.

Documenten en aandenkens in deze expositie vertellen het verhaal en de achtergronden van de arbeiders van toen. Vandaag de dag zijn er weer veel rondtrekkende arbeiders. Ze komen vooral uit Oost-Europa, maar ook uit Afrika en Azië.

Deze expositie is een samenwerking gemaakt met het Emslandmuseum in Lingen.

Tijdens de expositieperiode zijn er vier lezingen. Tresoar komt elke keer langs met haar ‘reisbureau‘ om bezoekers te helpen bij het zoeken naar hun ‘Hannekemaaier roots’.

Met HCL is een wandelroute gemaakt langs 19 lapkepoepenwinkels in Leeuwarden. Deze route is vanaf augustus verkrijgbaar bij HCL en het Museum.

Samen met bierbrouwerij Tsjerkebier in Easterwierrum, de Stichting Hannekemaaierpad  en de firma Adema Events te Leeuwarden komt er deze herfst een speciaal Leeuwarder bier op de markt dat van oorsprong vroeger in Leeuwarden werd gebrouwen en erg populair was bij de textielhandelaren. De presentatie daarvan is op zondag 22 september.

Het Fries Filmarchief heeft filmfragmenten van een hannekemaaierfilm beschikbaar gesteld.

Verder presenteert de Stichting Hannekemaaierpaden hun nieuwe boekje over het traject van Groningen naar Leeuwarden. Het Hannekemaaierspad is een netwerk van lange afstandswandelroutes, gebaseerd op de tochten van de Duitse trekarbeiders (o.a. grasmaaiers). Bij hun wandelroutes staan cultuur, natuur en geschiedenis centraal.  Met het Hannekemaaierspad beleeft de wandelaar de trektocht zoals de Duitse trekarbeiders deze maakten. De route gaat door oude dorpen en verrassende landschappen

De lezingen (aanvang elke keer 15:00 uur)

22 september: lezing ‘Bier en Brood’
6 oktober: lezing ‘Linnenhandel en Lapkepoepen’
27 oktober: livemuzyk en liedjes van Hollandgänger
3 november: lezing ‘Hannekemaaiers: werken in het hooi en de turf’

Info en opgave: www.frieslandbouwmuseum.nl